Ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα, ή ECG, είναι μια μέτρηση που αξιολογεί το μέγεθος και την κατεύθυνση των ηλεκτρικών ρευμάτων της καρδιάς, και μετρά την εκπόλωση και την επαναπόλωση των κυττάρων του καρδιακού μυός (Medani et al 2018)
Ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα, ή ΗΚΓ, είναι μια καταγραφή που αξιολογεί το μέγεθος και την κατεύθυνση των ηλεκτρικών ρευμάτων της καρδιάς, και μετρά την εκπόλωση και την επαναπόλωση των κυττάρων του καρδιακού μυός (Medani et al 2018).
Είναι σημαντικό το ΗΚΓ να καταγράφεται με ακρίβεια.
Η τοποθέτηση των ηλεκτροδίων του ΗΚΓ είναι τυποποιημένη, επιτρέποντας την καταγραφή ενός ακριβούς ίχνους – αλλά και διασφαλίζοντας τη συγκρισιμότητα μεταξύ καταγραφών που λαμβάνονται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.
Η κακή τοποθέτηση των ηλεκτροδίων μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένη ερμηνεία, και στη συνέχεια σε πιθανή λανθασμένη διάγνωση, κακή διαχείριση του ασθενούς και ακατάλληλες διαδικασίες (Khunti 2013). Η απόκλιση της τοποθέτησης των απαγωγών ακόμη και κατά 20-25mm από τη σωστή θέση μπορεί να δημιουργήσει κλινικά σημαντικές αλλαγές στο ΗΚΓ, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών στο τμήμα ST (McCann et al. 2007).
Παράγοντες που σχετίζονται με τον ασθενή μπορεί επίσης να συμβάλλουν στη μεταβλητότητα της ακρίβειας, όπως η αναπνοή του ασθενούς, η θέση του, το κάπνισμα, η πρόσφατη διατροφική πρόσληψη και η παχυσαρκία (McCann et al. 2007).
Επομένως, είναι σημαντικό όχι μόνο να διασφαλίζεται ότι τα ηλεκτρόδια τοποθετούνται σύμφωνα με τους τυποποιημένους «κανόνες», αλλά και ότι ο ασθενής προετοιμάζεται σωστά, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά, για τη διαδικασία.
Προετοιμασία ενός Ασθενούς για ΗΚΓ
Όπως σε όλες τις διαδικασίες, θα πρέπει να λάβουμε ενημερωμένη συγκατάθεση από τον ασθενή· εξηγώντας τον σκοπό της διαδικασίας· την ίδια τη διαδικασία και λαμβάνοντας συγκατάθεση για να προχωρήσουμε. Διατηρήστε καλή πρακτική ελέγχου λοιμώξεων πλένοντας τα χέρια σας πριν από την επαφή με τον ασθενή.
Η προετοιμασία του δέρματος είναι σημαντική. Εάν το δέρμα του ασθενούς είναι βρώμικο, καθαρίστε με σαπούνι και νερό και στη συνέχεια στεγνώστε. Εάν το δέρμα είναι λιπαρό ή ο ασθενής έχει εφαρμόσει κρέμες ή λοσιόν, χρησιμοποιήστε ένα μαντηλάκι με οινόπνευμα για να καθαρίσετε κάθε θέση τοποθέτησης ηλεκτροδίου.
Ορισμένα μηχανήματα ΗΚΓ μπορεί επίσης να παρέχουν ένα «τραχύ έμπλαστρο» είτε ξεχωριστά είτε πάνω στα ηλεκτρόδια, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τρίψιμο στο δέρμα για να αυξηθεί η πρόσφυση του ηλεκτροδίου, αλλά θα πρέπει να δίνεται προσοχή ώστε να μην προκληθούν εκδορές.
Σε ασθενείς με τρίχες στο στήθος, οι τρίχες στις θέσεις τοποθέτησης των ηλεκτροδίων θα πρέπει να αφαιρούνται με ξυράφι (Coviello 2016).
Όπου είναι δυνατόν, τοποθετήστε τον ασθενή σε ημικαθιστή θέση (Baillie 2014). Εάν αυτό δεν είναι δυνατό ή είναι άβολο για τον ασθενή, είναι αποδεκτό να καταγραφεί το ΗΚΓ σε άλλη θέση.
Ο ασθενής πρέπει να είναι εντελώς χαλαρός. Βεβαιωθείτε ότι το περιβάλλον έχει μια άνετα ζεστή θερμοκρασία (Jevon 2010). Αυτό θα αποτρέψει τη μυϊκή ένταση ή τις κινήσεις από το να παράγουν τεχνικά σφάλματα (artefact) στην καταγραφή του ΗΚΓ. Διασφαλίστε την ιδιωτικότητα και την αξιοπρέπεια: π.χ. κλείνοντας την πόρτα του δωματίου ή τραβώντας τις κουρτίνες γύρω.
Τοποθέτηση ΗΚΓ 12 Απαγωγών
Το στήθος του ασθενούς και τα τέσσερα άκρα θα πρέπει να εκτίθενται για να εφαρμοστούν σωστά τα ηλεκτρόδια του ΗΚΓ.
Υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι για τον εντοπισμό των σωστών ανατομικών σημείων για την τοποθέτηση των ηλεκτροδίων του ΗΚΓ, με τις δύο πιο κοινές να είναι η μέθοδος της «Γωνίας του Louis» και η «Κλειδική» μέθοδος (Crawford & Doherty 2010a).
Ανεξάρτητα από τη μέθοδο που χρησιμοποιείται, οι θέσεις των ηλεκτροδίων του ΗΚΓ θα πρέπει να βρίσκονται στις ακόλουθες θέσεις:
| V1 (C1) | Τέταρτος μεσοπλεύριος χώρος στο δεξί στέρνο όριο |
|---|---|
| V2 (C2) | Τέταρτος μεσοπλεύριος χώρος στο αριστερό στέρνο όριο |
| V3 (C3) | Στα μισά μεταξύ των απαγωγών V2 και V4 |
| V4 (C4) | Πέμπτος μεσοπλεύριος χώρος στη μεσοκλειδική γραμμή |
| V5 (C5) | Αριστερή πρόσθια μασχαλιαία γραμμή στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο με το V4 |
| V6 (C6) | Αριστερή μέση μασχαλιαία γραμμή στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο με τα V4 και V5 |
| RA (R) | Δεξί χέρι (εσωτερικός καρπός) |
| LA (L) | Αριστερό χέρι (εσωτερικός καρπός) |
| RL (N) | Δεξί πόδι (εσωτερικός αστράγαλος) |
| LL (F) | Αριστερό πόδι (εσωτερικός αστράγαλος) |
| Τα γράμματα χωρίς παρενθέσεις υποδεικνύουν τα ονόματα των απαγωγών σύμφωνα με το σύστημα της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA)· τα γράμματα σε παρενθέσεις υποδεικνύουν τους αριθμούς των απαγωγών σύμφωνα με τη Διεθνή Ηλεκτροτεχνική Επιτροπή (IEC) |
(Πίνακας προσαρμοσμένος από Crawford and Doherty 2010a; Jevon 2010; Cable and Sensors BV n.d.)
Τοποθέτηση Προκάρδιων Απαγωγών
Για να εντοπιστούν σωστά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η Μέθοδος της ‘Γωνίας του Louis’:
- Για να εντοπίσετε τον χώρο για το V1· εντοπίστε τη στερνική εντομή (Γωνία του Louis) στη δεύτερη πλευρά και ψηλαφήστε κατά μήκος του στερνικού ορίου μέχρι να βρεθεί ο τέταρτος μεσοπλεύριος χώρος. Το V1 τοποθετείται δεξιά του στερνικού ορίου, και το V2 τοποθετείται αριστερά του στερνικού ορίου.
- Στη συνέχεια, το V4 θα πρέπει να τοποθετηθεί πριν από το V3. Το V4 θα πρέπει να τοποθετηθεί στον πέμπτο μεσοπλεύριο χώρο στη μεσοκλείδα γραμμή (σαν να σχεδιάζετε μια γραμμή προς τα κάτω από το κέντρο της κλείδας του ασθενούς).
- Το V3 τοποθετείται ακριβώς μεταξύ του V2 και του V4.
- Το V5 τοποθετείται ακριβώς μεταξύ του V4 και του V6.
- Το V6 τοποθετείται πάνω από τον πέμπτο μεσοπλεύριο χώρο στη μέση μασχαλιαία γραμμή (σαν να σχεδιάζετε μια γραμμή προς τα κάτω από τη μασχάλη).
- Τα V4-V6 θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται οριζόντια κατά μήκος του πέμπτου μεσοπλεύριου χώρου.(Coviello 2016)
Η Μέθοδος της ‘Γωνίας του Louis’ μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην τοποθέτηση των προκάρδιων ηλεκτροδίων.
Η Κλειδική Μέθοδος είναι χρήσιμη ως έλεγχος, αλλά οι Crawford and Doherty (2010b) συμβουλεύουν ότι οι άπειροι επαγγελματίες μπορεί να μπερδέψουν τον υποκλείδιο χώρο με τον πρώτο μεσοπλεύριο χώρο· πράγμα που σημαίνει ότι οι μεσοπλεύριοι χώροι αναγνωρίζονται λανθασμένα.
Διάγραμμα Τοποθέτησης Απαγωγών Άκρων
Τα ηλεκτρόδια των άκρων μπορούν να τοποθετηθούν χαμηλά στα άκρα ή κοντά στους γοφούς/ώμους, αρκεί να τοποθετούνται συμμετρικά.
Άλλες Σκέψεις
Ο μαστικός ιστός μπορεί να επηρεάσει το πλάτος του ΗΚΓ λόγω της αυξημένης απόστασης μεταξύ του ηλεκτροδίου και της καρδιάς όταν τα ηλεκτρόδια ΗΚΓ τοποθετούνται πάνω από το θώρακα (Rautaharuju et al. 1998).
Η απαγωγή V4 συνιστάται να τοποθετείται κάτω από τον μαστικό ιστό στις γυναίκες. Οι Crawford and Doherty (2010b) επισημαίνουν ότι δεν έχει νόημα να εντοπίζεται η σωστή θέση κάτω από τον μαστό, για να επανατοποθετηθεί στη συνέχεια ο μαστός και να γίνει προσπάθεια προσέγγισης της σωστής θέσης. Έτσι, συνιστούν το V4 να τοποθετείται κάτω από τον μαστό, και τα V5 και V6 επίσης κάτω από αυτόν, αν χρειαστεί να σηκωθεί ο μαστός.
Συχνά είναι σύνηθες στην πρακτική να σημειώνεται στο ΗΚΓ αν ένα ηλεκτρόδιο έχει τοποθετηθεί πάνω από μαστικό ιστό, προκειμένου να διευκολυνθεί η ερμηνεία.
Όπου καθίσταται απαραίτητο, είναι επίσης σύνηθες να καταγράφονται τυχόν αλλαγές στην τοποθέτηση των απαγωγών· για παράδειγμα, όπου η τοποθέτηση των απαγωγών αλλάζει από την τυποποιημένη θέση λόγω θέσης του ασθενούς, τραυματισμού κ.λπ.
Τέλος Διαδικασίας
Βεβαιωθείτε ότι διατηρείται η ιδιωτικότητα και η αξιοπρέπεια του ασθενούς. Ο θώρακας δεν πρέπει να παραμένει εκτεθειμένος και μπορεί να καλυφθεί ξανά με κουβέρτες, ή να επιτραπεί στον ασθενή να ντυθεί ξανά όπως χρειάζεται.
Τα ηλεκτρόδια ΗΚΓ θα πρέπει να αφαιρούνται αν ο ασθενής δεν είναι πιθανό να χρειαστεί περαιτέρω ή επαναλαμβανόμενα ΗΚΓ, αλλά διαφορετικά μπορούν να παραμείνουν στη θέση τους έως και 24 ώρες πριν χρειαστεί να αντικατασταθούν (Coviello 2016).
Αν δεν ερμηνεύετε εσείς το ΗΚΓ, ακολουθήστε την τοπική πολιτική και χρησιμοποιήστε την κλινική σας κρίση για να κανονίσετε την ερμηνεία. Οι τοπικές πολιτικές συχνά απαιτούν επίσης να καταγράφονται τα αρχικά του ατόμου που λαμβάνει το ΗΚΓ.
Αναφορές:
- Baille, L 2014, Developing practical nursing skills, 4η έκδ., CRC Press, Florida.
- Coviello, J 2016, ECG Interpretation made incredibly easy, 6η έκδ., Wolters Kluwer, London.
- Crawford, J & Doherty, L 2010a, «Ten steps to recording a standard 12-lead ECG», Practice Nursing, τόμ. 21, αρ. 12, σσ. 622-29, πρόσβαση 13 Μαρτίου 2018, https://www.magonlinelibrary.com/doi/abs/10.12968/pnur.2010.21.12.622.
- Crawford, J & Doherty, L 2010b, «Recording a standard 12-lead ECG: Filling in gaps in knowledge», Journal of Paramedic Practice, τόμ. 2, αρ. 3, σσ. 102-8, πρόσβαση 13 Μαρτίου 2018, https://www.magonlinelibrary.com/doi/10.12968/jpar.2010.2.3.47285
- Jevon, P 2010, «Procedure for recording a standard 12-Lead electrocardiogram», British Journal of Nursing, τόμ. 19, αρ. 10, σσ. 649-51, πρόσβαση 13 Μαρτίου 2018, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20622761
- Khunti, K 2013, «Accurate interpretation of the 12-lead ECG electrode placement: A systemic review», Health Education Journal, τόμ. 73, αρ. 5, σσ. 610-23.
- McCann, K, Holdgate, A, Mahammad, R & Waddington, A 2007, «Accuracy of ECG electrode placement by emergency department clinicians», Emergency Medicine Australasia, τόμ. 19, σσ. 442-8, πρόσβαση 13 Μαρτίου 2018, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17919217
- Medani, S, Hensey, M, Caples, N & Owens, P, 2018, «Accuracy in precordial ECG lead placement: improving performance through a peer-led education intervention», Journal of Electrocardiology, τόμ. 51, σσ. 50-4, πρόσβαση 13 Μαρτίου 2018, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28576322
- Rautaharju, P, Park, L, Rautaharju, F & Crow, R 1998, «A standardized procedure for location and documenting ECG chest electrode positions: Consideration of the effect of breast tissue on ECG amplitudes in women», Journal of Electrocardiology, τόμ. 31, αρ. 1, σσ. 17-29, πρόσβαση 13 Μαρτίου 2018, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9533374.
